Kronika Galla Anonima
Kronika Galla Anonima to najstarsza kronika polska, opisująca wydarzenia z czasów panowania pierwszych władców. Tożsamość autora pozostaje nieznana, określa się go zatem mianem „Anonima”. „Gall” nawiązuje zaś do wcześniejszej identyfikacji autora jako mnicha z francuskiego (Galia) klasztoru benedyktynów w Saint-Gilles. Według najnowszych badań był prawdopodobnie benedyktynem z okolic Wenecji.
Kronika przywołuje początki dynastii piastowskiej, w tym podaje legendę o jej założycielu – Piaście oraczu. Opowieść kończy się na współczesnych kronikarzowi czasach Bolesława Krzywoustego. Łaciński tekst kroniki zawiera również pieśni. Pierwsza z nich, mówiąca o cudownych narodzinach księcia Bolesława Krzywoustego – Bolesław książę wsławiony (Bolezlavus dux inclitus), znana jest m.in. z wykonania Ewy Demarczyk.
Najstarszy zachowany rękopis kroniki sporządzony został w drugiej połowie XIV wieku. Należy do kolekcji dzieł historycznych zwanej Kodeksem Zamoyskich, od magnackiego rodu, który posiadał rękopis już w XVI wieku. Po II wojnie światowej Jan Zamoyski, XVI i ostatni ordynat zamojski, przekazał Bibliotece Narodowej zbiory Biblioteki Ordynacji Zamojskiej w depozyt. Obecnie BOZ jest własnością BN.
