29.05.2023

Biblioteka Światowego Związku Esperantystów z Rotterdamu przekazana do BN

Biblioteka Hectora Hodlera (Biblioteco Hector Hodler) oraz materiały z archiwum Światowego Związku Esperantystów (Universala Esperanto-Asocio, UEA) w Rotterdamie przekazane zostaną uroczyście do zbiorów Biblioteki Narodowej. W dniu 29 maja o godz. 13:00 w BN odbędzie się ceremonia z udziałem prof. Piotra Glińskiego, wicepremiera, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, dr. Duncana Chartersa, prezesa Universala Esperanto-Asocio oraz dr. Tomasza Makowskiego, dyrektora Biblioteki Narodowej.

Po uroczystości odbędzie się seminarium poświęcone znaczeniu Esperanto i kolekcji Hectora Hodlera:

  • Prof. Pascal Dubourg Glatigny (CNRS, Paris), The challenge of conserving a transnational heritage: the future of the Hector Hodler collection
  • dr Ida Stria (Uniwersytet Warszawski), Dostępność esperanckich zasobów bibliotecznych z perspektywy językoznawczej
  • Prof. Denis Eckert (Géographie-cités, Paris / Centre Marc Bloch, Berlin), Warsaw as a starting point for the diffusion of lingvo internacia: The first Esperanto textbooks and dictionaries and their authors (1887–1890)
  • Prof. Marek Nahajowski (Akademia Muzyczna w Łodzi), Esperanto w świecie nauk o muzyce – stan obecny i perspektywy dalszego rozwoju

Dzięki porozumieniu Biblioteki Narodowej i Światowego Związku Esperantystów (Universala Esperanto-Asocio, UEA) do Warszawy z Rotterdamu przewieziono blisko siedem i pół tony unikatowych materiałów z biblioteki i archiwum UEA. W kilkudniowym pakowaniu wzięli udział pracownicy BN oraz pracownicy i wolontariusze UEA. Działaniom bibliotekarzy i wolontariuszy towarzyszył w siedzibie UEA portret Ludwika Zamenhofa, twórcy esperanto, urodzonego w rodzinie żydowskiej w Białymstoku.

Najcenniejszą część zbioru stanowi Biblioteka Hectora Hodlera, jeden z największych na świecie księgozbiorów esperanto, z historią sięgającą 1908 roku i działalności Szwajcarskiego Towarzystwa Esperanto w Genewie oraz zakupu poczynionego w 1912 roku przez syna wybitnego malarza Ferdinanda Hodlera – Hectora Hodlera (1887–1920), szwajcarskiego esperantystę, współzałożyciela UEA, i jego pośmiertnego daru dla UEA. To blisko trzydzieści tysięcy książek, roczników czasopism, pudeł fotografii i płyt. Wśród nich również jedne z pierwszych drukowanych publikacji w esperanto z końca XIX wieku. Znaleźć tu można również interesujące polonica – tłumaczenia na esperanto zarówno klasyki polskiej literatury, jak i literatury współczesnej.

Wśród materiałów z archiwum UEA włączonych do zbiorów BN znajdują się m.in.: zbiór dokumentujący działalność UEA (w tym dokumenty organizacyjne, korespondencja z członkami, prace na konkurs literacki),  piękna kolekcja rzadkich pocztówek w esperanto, plakaty upamiętniające kolejne wydarzenia z życia UEA (światowe kongresy, zjazdy, rocznice), nagrania kursów do nauki esperanto (na płytach winylowych, kasetach vhs, kasetach magnetofonowych i płytach cd), gry i zabawki dla dzieci uczące esperanto przez zabawę, albumy fotograficzne, pamiątkowe pieczęcie.

Biblioteka Hectora Hodlera oraz materiały z archiwum UEA poddawane są obecnie planowej, sukcesywnej dezynfekcji oraz kontroli konserwatorskiej, następnie zaś będą katalogowane, a z czasem również zdigitalizowane. Dzięki darowi polska Biblioteka Narodowa stanie się głównym centrum dokumentacji esperanto dla badaczy z całego świata. To ważna część dziedzictwa światowego i polskiego.


Delegacja House of Wisdom z Szardży w Bibliotece Narodowej
Delegacja House of Wisdom z Szardży w Bibliotece Narodowej
Poezja przeciw zapomnieniu. Gala wręczenia Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta 2026
Poezja przeciw zapomnieniu. Gala wręczenia Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta 2026
Dwa lata Pałacu Rzeczypospolitej. 300 tysięcy gości w skarbcu Biblioteki Narodowej
Dwa lata Pałacu Rzeczypospolitej. 300 tysięcy gości w skarbcu Biblioteki Narodowej
X