Biblioteka Narodowa oraz Wydawnictwo Universitas zapraszają na spotkanie i dyskusję poświęcone roli poezji w kształtowaniu myślenia, języka debaty publicznej oraz wyobraźni społecznej po 1989 roku. Punktem wyjścia rozmowy będzie pytanie: dlaczego dziś potrzebujemy Stanisława Barańczaka i Wisławy Szymborskiej?

Czy poezja miała realny wpływ na przemiany ustrojowe i kulturowe w Polsce? Czy literatura współtworzyła wyobraźnię społeczną, język debaty publicznej i świadomość polityczną elit? A może była jedynie „zabawą w literata”, która zakończyła się wraz z końcem XX wieku? Spotkanie w Pałacu Rzeczypospolitej będzie próbą powrotu do momentu, w którym słowo miało wagę, a poezja nie stanowiła dodatku do rzeczywistości, lecz jedno z narzędzi jej rozumienia i współtworzenia.

Stanisław Barańczak – poeta sprzeciwu, krytycznej inteligencji i obywatelskiej czujności – uczył nieufności wobec frazesu, precyzji myślenia oraz odpowiedzialności za język. Jego twórczość była szkołą wolności i formą intelektualnego oporu, przypominającą, że słowo nigdy nie jest moralnie obojętne.

Wisława Szymborska, pozornie odmienna w tonie – ironiczna, oszczędna w geście – proponowała równie wymagającą postawę intelektualną. Jej poezja uczyła zdumienia, dystansu i krytycznego myślenia pozbawionego patosu, a zarazem wolnego od cynizmu. Ta właśnie „lekkość” okazała się jednym z najważniejszych narzędzi opisu świata po 1989 roku i wywarła istotny wpływ na kształtowanie nowoczesnej wrażliwości literackiej oraz języka debaty publicznej.

W tle rozmowy pojawi się także postać Czesława Miłosza – poety i świadka XX wieku – który konsekwentnie przypominał, że literatura nie dostarcza prostych odpowiedzi, lecz pomaga zachować intelektualną uczciwość w świecie pełnym sprzeczności.

Spotkanie stanie się również punktem odniesienia dla najnowszych tomów Serii Poezje wydawnictwa Universitas, przywracających Barańczaka i Szymborską nie jako pomniki literatury, lecz jako żywych rozmówców współczesności.

W dyskusji udział wezmą: Andrea Ceccherelli, Eliza Kącka, Ryszard Krynicki, Tomasz Makowski, Adam Michnik oraz Michał Rusinek. Spotkanie poprowadzi Andrzej Nowakowski.

Wydarzenie odbędzie się 6 lutego 2026 roku o godz. 16:30 w Pałacu Rzeczypospolitej przy pl. Krasińskich 3/5 w Warszawie.

Spotkanie nie będzie próbą nostalgii, lecz refleksją nad tym, co tracimy, gdy literatura przestaje współtworzyć język idei – oraz nad pytaniem, czy i w jaki sposób może jeszcze do tej roli powrócić.