We wtorek 21 kwietnia 2026 roku, w Zamku Ujazdowskim w Warszawie odbyła się inauguracja Programu „Kultura”, finansowanego z IV edycji Funduszy Norweskich i EOG. Biblioteka Narodowa jest jednym z beneficjentów programu i otrzymała 2 mln euro na realizację projektu „Biblioteka dla lokalnych społeczności”. Jego celem jest utworzenie w wybranych w konkursie bibliotekach 16 regionalnych centrów wiedzy, dialogu, edukacji obywatelskiej i odporności na dezinformację. Projekt będzie realizowany we współpracy z Biblioteką Narodową Norwegii oraz Narodową i Uniwersytecką Biblioteką Islandii.

W inauguracji Programu „Kultura” uczestniczyli przedstawiciele rządów oraz instytucji z Polski, Norwegii i Islandii – państw darczyńców Funduszy EOG – m.in. Trude Storheim, wiceministra kultury i równości Królestwa Norwegii, Friðrik Jónsson, ambasador Islandii w Polsce, oraz Linda Veiby, dyrektorka Departamentu Dziedzictwa i Społeczeństwa w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Królestwa Norwegii. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego reprezentował wiceminister Marek Krawczyk oraz dr Monika Smoleń dyrektor Departamentu Funduszy Europejskich MKiDN, a Bibliotekę Narodową reprezentowali dyrektor dr Tomasz Makowski i zastępca dyrektora Dominik Cieszkowski.

Program „Kultura” ma wspierać zwiększanie uczestnictwa w kulturze, ochronę dziedzictwa kulturowego, rozwój współpracy międzynarodowej oraz wzmacnianie sektora społecznego. Resort kultury zapowiedział także kolejne nabory, które zostaną ogłoszone w czerwcu – zarówno inwestycyjne, jak i dotyczące projektów miękkich.

Znaczenie Biblioteki Narodowej zostało wyraźnie podkreślone już wcześniej, 4 lutego 2026 roku, gdy Polska i Norwegia podpisały umowę dotyczącą wdrażania Programu „Kultura”. Wówczas projekt BN wskazano do finansowania pozakonkursowego jako przedsięwzięcie predefiniowane o znaczeniu strategicznym, uzgodnione między Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego a rządem norweskim. Wiceminister Marek Krawczyk przypomniał również, że Pałac Rzeczypospolitej był jednym z najlepszych projektów poprzedniej edycji Funduszy Norweskich i EOG.

Podczas konferencji projekt predefiniowany Biblioteki Narodowej był prezentowany przez Kajetana Chlipalskiego z Pracowni Bibliotekoznawstwa BN wraz z partnerami norweskimi i islandzkimi. Delegacji islandzkiej przewodniczył dyrektor Biblioteki Narodowej Islandii Örn Hrafnkelsson, dyrektora Biblioteki Narodowej Norwegii reprezentował starszy doradca Arne Gundersen. Po zakończeniu obrad delegacje norweska i islandzka zwiedziły czytelnie BN oraz wystawy w Pałacu Rzeczypospolitej.